Dışkıda Kan Neden Olur?

Dışkıda kan; hemoroid, anal fissür, kabızlık, divertiküler hastalık, bağırsak iltihapları, polipler ve kalın bağırsak hastalıkları gibi farklı nedenlerle ortaya çıkabilir. Kan bazen tuvalet kağıdında birkaç damla parlak kırmızı renkte görülürken bazen dışkıyla karışabilir veya dışkının rengini koyulaştırabilir. Kanamanın görünümü kaynağı hakkında ipucu verebilse de yalnızca kanın rengine bakarak nedenini kesin olarak belirlemek mümkün değildir. Tekrarlayan veya nedeni açıklanamayan kanamalarda değerlendirme önemlidir.

Sindirim sistemi kanamalarının bir bölümü hemoroid veya anal fissür gibi sık görülen nedenlere bağlıdır. Bununla birlikte bağırsak iltihapları, divertiküler hastalık, polipler ve kolorektal kanser de dışkıda kan görülmesine yol açabilir. Bu nedenle özellikle kanamanın tekrarlaması, bağırsak alışkanlığında değişiklik, karın ağrısı veya açıklanamayan kilo kaybı gibi ek belirtiler bulunması durumunda kanamanın kaynağı araştırılmalıdır.

Dışkıda Kanın Başlıca Nedenleri

Dışkıda kan neden olur sorusunun yanıtı kanamanın sindirim sisteminin hangi bölümünden kaynaklandığına göre değişir. Makat çevresindeki anal fissür ve hemoroidler sık karşılaşılan nedenler arasındadır. Kabızlık ve sert dışkılama özellikle anal fissür oluşumunu kolaylaştırabilir. Kanamanın kaynağı yalnızca makat bölgesi olmayabilir; kalın bağırsakta gelişen divertiküller, iltihabi süreçler, bazı enfeksiyonlar, polipler ve tümöral oluşumlar da dışkıda kan görülmesine yol açabilir. 

Kan bazen gözle görülebilecek miktardadır, bazen ise dışkıda yalnızca testlerle saptanabilecek kadar az bulunabilir. Polipler ve kolorektal kanserlerde de gözle görülmeyen gizli kanama oluşabilir. Bu nedenle dışkıda kanın miktarının az olması tek başına nedenin önemsiz olduğunu göstermez.

Kanamanın GörünümüEşlik Edebilecek Durum
Tuvalet kağıdında parlak kırmızı kanAnal fissür veya hemoroid
Dışkının üzerinde kırmızı kanMakat veya alt rektum kaynaklı kanama
Ağrı ve parlak kırmızı kanAnal fissür
Kaşıntı, şişlik ve kanamaHemoroid
Dışkıyla karışık kanKalın bağırsak kaynaklı durumlar
Koyu kırmızı veya bordo kanSindirim sisteminin daha üst bölümlerinden kaynaklanan kanamalar
Siyah, katranımsı dışkıÜst sindirim sistemi kanaması
Kanama ve bağırsak düzeninde değişiklikAyrıntılı değerlendirme gerektirebilir

Bu belirtiler yalnızca olası nedenlere ilişkin ipucu verir. Kanamanın kaynağı kişinin yaşı, diğer belirtileri, muayene bulguları ve gerekli görülen incelemelerle birlikte değerlendirilir.

Dışkıda Parlak Kırmızı Kan Neden Olur?

Dışkıda parlak kırmızı kan çoğunlukla makat, rektum veya kalın bağırsağın alt bölümlerinden kaynaklanan kanamalarda görülür. Kan tuvalet kağıdında, dışkının dış yüzeyinde veya klozet içerisinde fark edilebilir. Hemoroid ve anal fissür bu tip kanamanın sık görülen nedenleri arasındadır.

Kanamanın ağrılı veya ağrısız olması da değerlendirmeye yardımcı olabilir. Anal fissürde dışkılama sırasında keskin veya yanıcı ağrı tipiktir. İç hemoroidde ise parlak kırmızı kanama ağrı olmadan da ortaya çıkabilir. Ancak parlak kırmızı kan görülmesi otomatik olarak hemoroid veya fissür tanısı anlamına gelmez. Tekrarlayan rektal kanamanın başka bağırsak hastalıklarında da görülebileceği unutulmamalıdır.

Dışkıda Koyu Renkli Kan Ne Anlama Gelir?

Kanın rengi sindirim sistemi içerisindeki kaynağı konusunda bazı ipuçları sağlayabilir. Dışkının koyu kırmızı veya bordo görünmesi kanamanın bağırsakların daha üst bölümlerinden kaynaklanabileceğini düşündürebilir. Dışkının siyah, yapışkan ve katranımsı hale gelmesi ise özellikle üst sindirim sistemi kanamalarında görülebilir.

Bununla birlikte dışkının koyulaşmasının tek nedeni kanama değildir. Bazı gıdalar ve kullanılan bazı ürünler de dışkının rengini değiştirebilir. Bu nedenle yeni başlayan ve açıklanamayan koyu dışkı değişikliklerinin yalnızca görünüm üzerinden yorumlanması doğru değildir. Özellikle siyah ve katranımsı dışkı kanamayla ilişkili olabileceği için değerlendirilmelidir.

Kalça bölgesinde kırmızı vurgulu alan ve elinde mendil tutan kişi; dışkıda kan

Hemoroid Dışkıda Kan Yapar mı?

Evet. Hemoroid dışkıda kan görülmesine neden olabilir. Özellikle iç hemoroidlerde dışkılama sonrasında tuvalet kağıdında, dışkının yüzeyinde veya klozet içerisinde parlak kırmızı kan fark edilebilir. Sarkmamış iç hemoroidlerde kanama olmasına rağmen belirgin ağrı bulunmayabilir.

Dış hemoroidlerde ise kaşıntı, hassasiyet, makat çevresinde şişlik ve ağrı daha belirgin olabilir. Ancak kişinin daha önce hemoroid tanısı almış olması, yeni başlayan her kanamanın hemoroidden kaynaklandığı anlamına gelmez. Özellikle kanamanın tekrarlaması veya dışkılama düzeninde yeni değişiklikler ortaya çıkması durumunda başka nedenler de göz önünde bulundurulmalıdır.

Anal Fissür Dışkıda Kanamaya Neden Olur mu?

Evet. Anal fissür, makat kanalının yüzeyinde oluşan küçük bir yırtıktır ve parlak kırmızı kanamanın sık nedenlerinden biridir. Özellikle sert dışkının geçişi sırasında çatlak tahriş olabilir ve tuvalet kağıdında veya dışkının üzerinde az miktarda parlak kırmızı kan görülebilir.

Fissürü hemoroidden ayırmaya yardımcı olabilecek özelliklerden biri dışkılama sırasında görülen belirgin ağrıdır. Ağrı keskin veya batıcı biçimde başlayabilir ve dışkılama tamamlandıktan sonra yanma şeklinde devam edebilir. Kabızlığın düzeltilmemesi halinde sert dışkının bölgeyi tekrar zorlaması çatlağın iyileşmesini güçleştirebilir.

Tuvalette oturup endişeyle başını tutan erkek; dışkıda kanama fark etme

Kabızlık Dışkıda Kan Yapar mı?

Kabızlık doğrudan veya dolaylı olarak dışkıda kan görülmesine katkıda bulunabilir. Sert ve kuru dışkının geçişi anal kanal yüzeyini zorlayarak küçük çatlaklara yol açabilir. Bu nedenle özellikle kabızlık sonrasında dışkılama sırasında ağrı ve parlak kırmızı kan görülmesi anal fissür açısından değerlendirilebilir.

Kabızlık sırasında uzun süre ıkınmak hemoroidal damarlar üzerindeki basıncı da artırabilir. Böyle bir durumda mevcut hemoroid yakınmaları belirginleşebilir ve dışkılama sırasında kanama görülebilir. Ancak kabızlığı bulunan bir kişide ortaya çıkan kanama her zaman bu iki nedenden biriyle açıklanamayacağından, devam eden kanamanın kaynağı değerlendirilmelidir.

Dışkıda Kan Bağırsak Hastalığı Belirtisi mi?

Dışkıda kan bazı bağırsak hastalıklarında görülebilir. Ülseratif kolit ve Crohn hastalığı gibi bağırsak duvarında iltihaplanmaya yol açan hastalıklarda dışkıda kan görülebilir.  Enfeksiyonlar ve kolon duvarında oluşan divertiküllerden gelişen kanamalar da olası nedenler arasındadır.

Bu durumlarda kanamaya ishal, karın ağrısı, dışkıda mukus veya dışkılama alışkanlığındaki farklılıklar eşlik edebilir. Rektumun iltihaplanması olan proktitte de rektal kan, mukus veya irin görülebilir. Bu nedenle kanın yanında hangi sindirim sistemi belirtilerinin bulunduğu, kanamanın nedenini araştırırken önem taşır.

Dışkıda kan görülmesinin tek başına belirli bir bağırsak hastalığını gösterdiği düşünülmemelidir. Aynı belirti farklı hastalıklarda ortaya çıkabildiğinden belirtilerin bütün olarak değerlendirilmesi gerekir.

Dışkıda Kan Kolon Kanseri Belirtisi mi?

Dışkıda kan kolon kanserinin belirtilerinden biri olabilir ancak dışkıda kan gören herkesin kolon kanseri olduğu anlamına gelmez. Hemoroid ve anal fissür gibi çok daha farklı nedenler de kanamaya yol açabilir. Bununla birlikte kolon kanserinde dışkıda kanın yanı sıra bağırsak alışkanlıklarında değişiklik görülebilir.

Özellikle açıklanamayan rektal kanamanın bağırsak düzenindeki kalıcı değişiklik, karın ağrısı, kansızlık veya açıklanamayan kilo kaybı gibi bulgularla birlikte olması daha ayrıntılı değerlendirmeyi gerektirir. Genç yetişkinler üzerine yapılan araştırmalarda da rektal kanamanın erken başlangıçlı kolorektal kanserle ilişkili uyarıcı belirtilerden biri olabileceği bildirilmiştir.

Bu nedenle kişinin kanamayı yalnızca hemoroide bağlayarak uzun süre değerlendirmeyi ertelemesi doğru değildir. Kolorektal kanser dışında polipler de kanayabilir ve bazı kanamalar gözle görülemeyecek kadar az olabilir.

Dışkıda Kanama Nasıl Değerlendirilir?

Dışkıda kanama değerlendirilirken kanamanın ne zaman başladığı, rengi, miktarı, ne sıklıkta tekrar ettiği ve dışkılama sırasında ağrı olup olmadığı öğrenilir. Kabızlık, ishal, karın ağrısı, kilo değişikliği ve bağırsak alışkanlığındaki farklılıklar da değerlendirmeye dahil edilir.

Muayenede makat çevresindeki hemoroid, anal fissür veya diğer değişiklikler incelenebilir. Kanamanın kaynağı belirlenemediğinde kan testleri, dışkı testleri, endoskopik yöntemler veya görüntüleme incelemeleri kullanılabilir. Sindirim sistemi kanamasının tanısında öykü, fizik muayene, kan ve dışkı testlerinin yanı sıra endoskopik incelemelerden yararlanılabilir.

Hangi incelemenin yapılacağı herkeste aynı değildir. Kişinin yaşı, kanamanın özellikleri, aile ve sağlık öyküsü ile eşlik eden belirtiler değerlendirme planını etkiler.

Kalçasını tutan kadın ve kan damlası simgesiyle dışkılarken kanama illüstrasyonu

Dışkıda Kan Görülürse Ne Zaman Doktora Başvurulmalı?

Dışkıda kan bir defadan fazla görülüyor veya kanama devam ediyorsa nedeninin belirlenmesi gerekir. Özellikle dışkılama alışkanlığında değişiklik, karın ağrısı, açıklanamayan kilo kaybı veya kansızlık gibi başka belirtilerin bulunması durumunda değerlendirme ertelenmemelidir.

Kanama fazla miktardaysa veya baş dönmesi, bayılma hissi, belirgin halsizlik gibi kan kaybını düşündüren belirtiler eşlik ediyorsa daha acil değerlendirme gerekebilir. Siyah ve katranımsı dışkı da sindirim sistemi kanamasının işareti olabileceğinden dikkate alınmalıdır. Gastrointestinal kanama hafif düzeyden yaşamı tehdit edebilecek düzeye kadar değişebilir.

Kaynaklar

Dışkıda Kan Hakkında Sık Sorulan Sorular

Dışkıda Az Miktarda Kan Tehlikeli mi?

Az miktarda parlak kırmızı kan hemoroid veya anal fissür gibi nedenlerle görülebilir. Ancak tekrarlayan kanamanın miktarı az olsa bile nedeninin değerlendirilmesi gerekir.
 

Dışkıda Kan Hemoroidden Olabilir mi?

Evet. İç hemoroidler dışkılama sonrasında dışkının üzerinde, tuvalet kağıdında veya klozette parlak kırmızı kan görülmesine yol açabilir.
 

Dışkıda Kan ve Ağrı Neden Olur?

Dışkılama sırasında keskin ağrı ve parlak kırmızı kan özellikle anal fissürle ilişkili olabilir. Hemoroid ve başka makat hastalıkları da ağrı ve kanamaya neden olabilir.
 

Dışkıda Kan Kolon Kanseri Anlamına Gelir mi?

Hayır. Dışkıda kanın birçok farklı nedeni vardır ancak kolon kanseri de olası nedenler arasındadır. Özellikle kanamaya bağırsak alışkanlığında değişiklik gibi başka belirtiler eşlik ediyorsa neden araştırılmalıdır.
 

Siyah Dışkı Kanama Belirtisi mi?

Siyah ve katranımsı dışkı üst sindirim sistemi kanamasıyla ilişkili olabilir. Yeni ortaya çıkan ve açıklanamayan siyah dışkı durumunda değerlendirme gerekir.
 

 

Bu sayfada yer alan tüm haber ve içeriklerde belirtilen cerrahi veya girişimsel işlemlerin sonuçları kişiden kişiye değişiklik gösterebilir. Herhangi bir işleme karar vermeden önce, hekiminizden kapsamlı ve kişisel bir tıbbi değerlendirme almanız tavsiye edilir.
Op. Dr. Berkhan Savaşçın
Genel Cerrahi Uzmanı

Berkhan SAVAŞÇIN

Fıtık • Sindirim Sistemi Hastalıkları • Kanser Cerrahisi • Anal Hastalıklar

Makatta Şişlik Neden Olur?

Makatta Şişlik Neden Olur?

Makatta şişlik en sık hemoroid, tromboze hemoroid, perianal apse veya anal fistül gibi anal kanalı etkileyen sorunlarla ilişkili olabilir....

Anal Fissür Nedir?

Anal Fissür Nedir?

Anal fissür makatta çatlak olarak da tanımlanmaktadır. Anal bölgede pek çok sinir ucu bulunmaktadır ve bu bölge oldukça hassastır. Uzun süre...

Fistül Anal

Fistül Anal

Anal kanalla anüs etrafındaki cilt arasında oluşan ayrı bir yoldur. En sık neden bu bölgede oluşan abselerdir. Alçak veya yüksek seviyeli ol...