Hemoroid ve Tedavisi

Sevgili Dostlar,

Sizlere toplumun utanma duygusu içerisinde gözden kaçan ve herkesin kulaktan dolma sözlerle veya eczaneden alınan ilaçlarla geçiştirme yoluna gittiği bir hastalıktan, hemoroidden bahsetmek istiyorum. Türk toplumunun yapısı içerisinde, erkeklerin yapısal özellikleri gereği muayene olmak istemedikleri, kadınların ise utanma duygusu içerisinde doktora gitmedikleri makat bölgesi hastalıklarının en sık görüleni, hemoroid veya halk dilindeki adıyla basurdur. Hemen hemen her üç kişiden birinde hayatının herhangi bir döneminde görülen bu hastalık nedir, nasıl tanı konur, ne ile karışır ve tedavisi nasıldır? Gelin şimdi hep birlikte bunlara bir göz atalım.

Hemoroid Nedir, Neden Olur?

hemoroid , anüs dediğimiz makat bölgesindeki toplardamarların uzayıp genişlemesi sonucu makatın içine veya dışına doğru büyümesiyle var olan bir hastalıktır. Kısaca bir çeşit varistir, varisin makattaki şeklidir. Doğaldır ki bu genişleme ve büyüme sonrası, tıpkı bir balonun gerilmesi sonucu duvarının inceldiği gibi, hemoroidin genişlemesi sonrası makat duvarı incelir ve dışkının sürtünmesine bağlı olarak kolaylıkla yırtılıp kanamalara neden olur.Bu bulguda hepimizin bildiği gibi hemoroidin en sık görülen şikayetidir. Parlak kırmızı renkte (açık kırmızı) görülen bu kanamanın dışında hemoroid makat dışına çıkarak meme veya şişlik oluşumuna neden olur.

Yine hemoroide bağlı olarak kaşıntı ve ağrı yakınmaları görülebilir.Bu kadar sık görülen bir hastalığın sebeplerinin de çok sayıda olması doğaldır. Hemoroidin en sık nedeni, kabızlıktır. Bunun dışında; kolit, enterit gibi barsak iltihaplanmaları, kötü beslenme alışkanlığı (içki, tahriş edici aşırı acılı gıda tüketimi, kabızlık yapıcı gıdaların devamlı tüketimi gibi), tuvalet ihtiyacını ertelemek veya uzun süreli tuvalette oturmak, damar-duvar yapısının doğuştan veya sonradan bozulması, uzun süre ve devamlı ayakta kalmak, hamilelik, karın içi yer kaplayan kitlelere bağlı karın içi basıncın artması, kronik öksürük, şişmanlık, aşırı ıkınmak, kesin ispat edilmese de ailesel (kalıtımsal) faktörler hep hemoroid nedeni olabilir.

Bu kadar çok nedenin oluşturduğu hemoroidler temelde 2 gruba ayrılır.

Hemoroid Türleri ve Tedavi Yaklaşımları

Dış (External) Hemoroid ve Tedavisi

Bunlar makatın dışındaki toplardamarlarda ani gelişen, ele nohut, mercimek gibi gelen sert ve ağrılı oluşumlardır. 

Hekimin elinde fitil ve makat-rektum anatomik modeli; hemoroid tedavisi anlatımı

Dış damarların içindeki kanın pıhtılaşması ile olurlar. Tedavileri tıbbi (ilaç ile) yolladır. Sıcak suya oturma banyosu ve hemoroid pomatları uygulanır. 7-10 gün arasında iyileşirler. Aşırı rahatsızlık yapan external hemoroidlerin kenarını açıp içindeki pıhtıyı boşaltmak bir tedavi metodu olmasına karşın, pek önerilmez.

İç (Internal) Hemoroid ve Tedavisi

Toplumda hemoroid olarak bilinen esas hastalık budur. Toplardamarlar makat bölgesinde 3 noktada bulunur. Bu noktalar, sırtüstü yatan bir insanda makatı saat kadranı gibi düşünecek olursak, saat 3, 7 ve 11 hizalarıdır. Yani hemoroid esas olarak bu 3 yerde olur. Diğer noktalardaki genişlemeler aksesuar pli olarak adlandırılır. İç hemoroidler kendi içinde 4 dereceye ayrılırlar. Bu derecelendirme tedavi seçeneği için önemlidir.

1. Derece İç Hemoroid

hemoroid memesinin, makatın içinde kalıp dışarı çıkmadığı durumlardır. Yalnızca kanamaya neden olup, çoğunlukla ağrısız olurlar. Ele gelmezler.Tanı, anaskop dediğimiz aletle makatın içine girip görerek konur.

Tedavi çoğunlukla tıbbi yolladır. Cerrahi girişim gerekmez. Hemoroid fitil ve pomatları kullanılır. Ayrıca beslenme ve yaşam şekline düzen vermek gerekir. Uzun süre ayakta kalmak, kabızlık, aşırı acı tüketimi engellenir. Girişimsel tedavi metodu olarak; lastik bantla bağlama (halk arasında tabanca ile tedavi olarak bilinir), infrared ışın ile yakma (laser olarak adlandırılır), sklerozan madde enjeksiyonu sayılabilir.

Bu tedavilerden infrared ışın ile yakma konusuna açıklık getirmek isterim. Halk arasında laser şeklinde bilinen bu yöntemde kullanılan ışın, laser ışınına yakın dalga boyu olan bir ışındır. Aslı, altın kaplama lambadan yansıtılan bir halojen ışıktır. Ancak halk buna laser adını vermektedir. Bu yalnız 1. ve 2. derece hemoroid tedavilerinde kullanılabilen bir yöntemdir.

2. Derece İç Hemoroid

Bu tip hemoroidler, dışkılama sırasında, ıkınınca (yani karın içi basıncını çok artırınca) dışarı çıkan, bunun dışında makatın içinde duran, kanamaya çok eğilimli 1-3 cm çaplı hemoroidlerdir. Bu grupta da ilk tedavi tıbbidir. Hemoroid ilaçları kullanma, mümkünse oluş nedenini ortadan kaldırma, sıcak suda oturma banyoları ve diyet düzenlemeleri ile ilerlemesi durdurulabilir.

Bu hemoroidlerde kanama daha sık ve miktar olarak da daha fazla görüldüğünden belirli bir sürede kansızlık nedeni olabilirler. Lastik band ile bağlama, infrared ışık ile yakma ve sklerozan ilaç enjeksiyonu bu grupta da kullanılabilir. Üzerinde durulmadığı taktirde aniden büyüyüp 3. dereceye geçebilirler.

3. Derece İç Hemoroid

İçerdeki memeler genellikle makat dışında durduklarından sıklıkla kanama, akıntı, şişlik ve ağrı yaparlar. Üzerlerinde yara gelişebilir. Kanama hemen hemen her dışkılama sonrası görülür.İlaç ile tedaviye fazla cevap vermezler. Ancak geçici rahatlama sağlanır. Kesin tedavi cerrahidir. Bunların, infrared ile yakma veya sklerozan ilaç enjeksiyonu sonrası sıklıkla tekrarladıkları görülür. İyi bir cerrahi tedavi ile sorun tamamıyla çözülür.

4. Derece İç Hemoroid

Hemoroid memelerinin devamlı olarak makat dışında kalması, elle içeri itilse bile hemen dışarı çıkması halidir. Bu hastalarda genellikle büyük hemoroid memeleri, devamlı akıntı, kanama ve kaşıntı şikayetleri vardır. İyi temizlenememeleri sebebiyle sıklıkla enfeksiyon kaparlar. Hasta üzerine oturduğunda ağrı duyar.

Tedavide kullanılan ilaçlar kısmen fayda sağlasa da yakınmaları tamamıyla geçirmez. Lastik band ile bağlama, infrared ile yakma veya sklerozan ilaç enjeksiyonu sonuç vermez, bu nedenle önerilmez. Tedavi cerrahidir; ameliyatla şikayetlerin giderilmesi hedeflenir.

Hemoroidin Komplikasyonları

Hemoroidin en sık karşılaştığımız komplikasyonları (sebep olduğu ek rahatsızlıklar); kansızlık ve hemoroidin şişerek makat dışında kalmasıdır.Özellikle ilk 2 derece hemoroidler, çoğunlukla makat içinde kalıp, kanama ile kendini gösterdiklerinden, bu sık kanamalar sonucu gelişen kansızlığa bağlı olarak hastalarda halsizlik, soluk bir görünüm, çabuk yorulma ve nefes darlığı görülebilir. .

Hemoroidin şişerek makat dışına çıkması durumunda hasta şiddetli ağrı ve makat dışında ele gelen çok büyük şişlikle doktora başvurur. Görüntü korkutucu olduğundan ve ağrı çok şiddetli olduğundan hastaların pek çoğu bu halde doktora giderler. Bu şişliklere elle dokunmak çok ağrı verir. Yürüyüş bile imkansız hale gelir. Bu olay hemoroidin makat dışında sıkışmasına bağlı olarak ödem gelişmesi ve içindeki kanın pıhtılaşması ile olur. Beraberinde enfeksiyon görülebilir.

Bu durumda; ilk yapılacak tıbbi tedavidir. Tıbbi tedavide sıcak oturma banyoları, hemoroid ilaçları, yatak istirahati önemlidir. Kabızlık ve ishal önlenmelidir. Bu memeleri içeri itmeye çalışmak tehlikelidir. Zorda kalmadıkça memelerin bu halinde ameliyat önerilmez. Ancak, memeler biraz yumuşayıp söndüğünde cerrahi tedavi önerilir.

Hemoroid, hayatı tehdit etmeyen bir hastalık olmasına karşın halk makattaki her hastalığı “basur” diye niteleyip, kendi tedavisini uyguladığından, hemoroidle benzer şikayetleri veren diğer hastalıkların tedavisinde geç kalınması nedeniyle doktor muayenesi önem taşımaktadır.

Makat ve kalın barsağın son kısmındaki yaklaşık 15-20 hastalığın hemen hemen hepsinde hemoroid ile benzer yakınmalar vardır. Bu nedenle makat rahatsızlıklarında doktorun muayenesi, ayırıcı tanı yönünden çok önemlidir. Bilmeliyiz ki hemoroid ; barsak kanseri, fistül anal, ülseratif kolit, fissür anal, makat apseleri, bazı cinsel makat hastalıkları hep benzer yakınmalara sahiptirler. Kesin ve ayırıcı tanı için yalnız dışarıdan muayene yetmeyebilir. Beraberinde retrosigmoidoskopi, anaskopi veya kolonoskopi dediğimiz aletler ile kalın barsak içine bakmak çok önemlidir. Bu muayeneler sırasında ağrı ve rahatsızlık duyulacağından korkmakta yersizdir. Çünkü birçok merkezde bu muayenelerde anestezi uzmanı eşliğinde, hafif uyutma ve rahatlatma şeklinde hastalara destek verilmektedir.

Unutmayalım ki; Makattan Her Kanama Hemoroid Değildir.

Hemoroid Ameliyat Yöntemleri

Son olarak size cerrahi metot ile ilgili birkaç önemli noktayı açıklamak istiyorum.

Klasik cerrahi metotta; eğer makat toplardamarlarının girdiği 3 temel nokta bağlanıp sorun çözülmezse, halkın "ameliyat oldum ama tekrarladı" şeklindeki yakınmaları haklı çıkar. Asıl olan 3 giriş yerinde hemoroid venlerini yeterli miktarda çıkarmak ve bağlamaktır. Bu metotta hasta ameliyat sonrası 7-10 gün kadar sıkıntı çekebilir.

Son dönemlerde gözde olan yeni hemoroid ameliyat tekniği “Longo” adı verilen “Stapler hemoroidektomi” şeklinde açıklanan yöntemdir. Bu yöntemde özel yapılmış bir alet ile hemoroidlerin bulunduğu alan, halka şeklinde çıkarılıp, aynı anda açık kalan bu alan dikilerek kapatılmaktadır. Bu yöntemin en önemli avantajı, ameliyat sonrası 2-3 gün içinde tüm sıkıntıların geçmesi ve hastanın 4-5 gün içinde işinin başına dönebilmesidir. Bu yöntemde tekrarlama oranı % 2.8 gibi çok düşük olarak bildirilmektedir. Yaptığımız vakalar da bu görüşü desteklemektedir.

Hemoroidin kendisi, yaşamı kalitesizleştiren, günlük iş gücünün kaybına neden olan, ama hepsinden çok karıştığı hastalıklar, özellikle barsak kanseri açısından önem kazanan bir hastalıktır. Bir gastroenterolog veya genel cerrahi uzmanının muayenesi tüm soru ve sorunları sona erdirecektir. İnsan hayatı ve konforu sanırım “utanma duygusunun” çok üzerindedir.

Asıl olan bize emanet edilen sağlığımızı aklın ve bilimin ışığında korumak olmalıdır.

Sağlıkla kalın.

İlgili yazılar: Hemoroid, Hemoroid Tedavisi Hakkında Bilinmesi Gerekenler, Dışkıda Kan Neden Olur?

Video: Hemoroid Ameliyat Sonrası Tekrarlar mı?

Kaynaklar

Hemoroid ve Tedavisi Hakkında Sıkça Sorulan Sorular

Hemoroid Hastalığı Nasıl İyileşir?

Kanama yaşanan hastalarda tedavi amacıyla kremler kullanılabilir. Sürekli kanamaya neden olan iç basurda ise basur tedavisi için band ligasyon yani bant yöntemi uygulanabilir. Bant uygulaması  yönteminde hemoroide sebep olan damarlar lastik bir bant yardımı ile boğularak düzeltilir.

En İyi Hemoroid Tedavisi Hangisi?

Hemoroidin tedavisinde, hastalığın bulunduğu evreye ve ilerleme hızına bağlı olarak klasik cerrahi dışında stapler amopeksi, ligasure ile eksizyon tedavileri uygulanabilir. 

Hemoroid Tamamen İyileşir mi?

Hemoroid ameliyat olmadan tamamen iyileşme görülmez fakat ilaçlarla ve diyetlerle ile bol lifli yiyeceklerle boyutlarında küçülme görülebilir. Bu sayede kişinin şikâyetleri azalmaktadır.

Hemoroid ile Basur Aynı şey mi?

Her insanda var olan bu kan damarlarının genişlemesi ve yastıkçık biçiminde şişkin hâl alması durumuna ise hemoroid ya da basur hastalığı ismi verilmektedir.

Hemoroid İçin Ne İyi Gelir?

Hastalığın erken evresinde bol sıvı tüketimi, diyet, ağrı kesiciler, steroid içeren fitil ve kremler etkili olabilir. Oturma banyosu ve hayat tarzı değişiklikleri de önerilebilir.

Hemoroid Olunca Ne Olur?

Hemoroidler makat üzerinde ve bağırsak çıkışının  alt kısmında bulunan şişkin kan damarları olarak bilinir. Bu damarların genişlemesi kaşıntı, kanama ve ağrı gibi şikayetlere sebep olur. Basur oldukça yaygın görülür.

Basur Dışarı Çıkarsa Ne Yapmalı?

Tromboze hemoroid ve  anal hematom birkaç haftada kendiliğinden inerek kaybolur. Dış basurun tek tedavi yöntemi ameliyat ile alınmasıdır. Diğer yöntemler geçici çözümler sunar.

 

Bu sayfada yer alan tüm haber ve içeriklerde belirtilen cerrahi veya girişimsel işlemlerin sonuçları kişiden kişiye değişiklik gösterebilir. Herhangi bir işleme karar vermeden önce, hekiminizden kapsamlı ve kişisel bir tıbbi değerlendirme almanız tavsiye edilir.
Op. Dr. Berkhan Savaşçın
Genel Cerrahi Uzmanı

Berkhan SAVAŞÇIN

Fıtık • Sindirim Sistemi Hastalıkları • Kanser Cerrahisi • Anal Hastalıklar

Dışkıda Kan Neden Olur?

Dışkıda Kan Neden Olur?

Dışkıda kan; hemoroid, anal fissür, kabızlık, divertiküler hastalık, bağırsak iltihapları, polipler ve kalın bağırsak hastalıkları gibi fark...

Makatta Şişlik Neden Olur?

Makatta Şişlik Neden Olur?

Makatta şişlik en sık hemoroid, tromboze hemoroid, perianal apse veya anal fistül gibi anal kanalı etkileyen sorunlarla ilişkili olabilir....

Hemoroid Tedavisi Hakkında Bilinmesi Gerekenler

Hemoroid Tedavisi Hakkında Bilinmesi Gerekenler

Hemoroid tedavisi son yıllarda farklı yöntemler ile uygulanmakta, hastanın şikayetlerini yüksek oranda gidermektedir. Tüm dünyada oldukça fa...