Makatta ağrı; anal fissür, hemoroid, kabızlık, perianal apse ve anal fistül gibi makat bölgesini etkileyen farklı sorunlardan kaynaklanabilir. Ağrının dışkılama sırasında ortaya çıkması, tuvalet sonrasında devam etmesi, oturmakla artması ya da kanama, şişlik ve akıntı gibi belirtilerle birlikte görülmesi olası neden hakkında önemli ipuçları verir. Bazı makat ağrıları kısa süreli ve geçici olabilirken, tekrarlayan veya giderek şiddetlenen yakınmaların altında tedavi gerektiren bir durum bulunabilir.
- Makat Ağrısının Yaygın Nedenleri
- Anal Fissür Ve Makat Ağrısı
- Hemoroid Makat Ağrısı Yapar mı?
- Dışkılama Sırasında Ağrı
- Perianal Apse Nasıl Ağrı Yapar?
- Anal Fistül Ve Sürekli Ağrı
- Makatta Ağrı Nasıl Değerlendirilir?
- Makat Ağrısı Nasıl Geçer?
- Makat Ağrısında Ne Zaman Doktora Başvurulmalı?
- Video: Makat Çatlağı Nedir?
- Makatta Ağrı Hakkında Sık Sorulan Sorular
Makat Ağrısının Yaygın Nedenleri
Makat bölgesi sinir uçlarının yoğun olduğu hassas bir bölgedir. Bu nedenle yüzeysel bir tahriş veya küçük bir çatlak bile belirgin ağrıya yol açabilir. Makat ağrısının yaygın nedenleri arasında anal fissür, dış hemoroid, tromboze hemoroid, kabızlık, perianal apse ve anal fistül öne çıkar. Ağrının kaynağını anlamada yalnızca şiddeti değil, ne zaman başladığı ve hangi belirtilerle birlikte görüldüğü de önemlidir.
Örneğin dışkılama sırasında keskin ve batıcı bir ağrı anal fissürle ilişkili olabilir. Makat çevresinde aniden oluşan hassas bir şişlikle birlikte gelişen ağrı tromboze hemoroidi düşündürebilir. Sürekli ve zonklayıcı ağrıya kızarıklık, ateş veya şişlik eşlik ediyorsa perianal apse değerlendirilir. Tekrarlayan akıntı ve ağrı ise anal fistülle ilişkili olabilir.
| Ağrının Özelliği | Eşlik Edebilecek Durum |
|---|---|
| Dışkılarken keskin ağrı | Anal fissür |
| Dışkılama sonrası yanma | Anal fissür |
| Ağrılı, hassas şişlik | Dış veya tromboze hemoroid |
| Sürekli zonklayan ağrı | Perianal apse |
| Ağrı ve tekrarlayan akıntı | Anal fistül |
| Sert dışkı sonrası ağrı | Kabızlık veya anal fissür |
| Ağrı ve parlak kırmızı kanama | Fissür veya hemoroid |
Bu bulgular olası neden konusunda fikir verebilir ancak yalnızca belirtilere bakılarak kesin tanı konulamaz.
Anal Fissür Ve Makat Ağrısı
Anal fissür, anal kanalın yüzeyinde oluşan küçük bir yırtıktır ve dışkılama sırasında ortaya çıkan şiddetli ağrının sık karşılaşılan nedenlerinden biridir. Özellikle sert ve büyük dışkının anal kanaldan geçmesi sırasında doku zorlanabilir. Bunun sonucunda dışkılama anında keskin, bıçak kesiğini andıran veya batıcı bir ağrı hissedilebilir.
Ağrı tuvaletten çıktıktan hemen sonra sona ermeyebilir. Bazı kişilerde yanma veya zonklama şeklinde bir süre devam edebilir. Anal fissüre tuvalet kağıdında veya dışkının dış yüzeyinde görülen parlak kırmızı kan da eşlik edebilir.
Kabızlık fissür gelişiminde önemli bir etkendir. Ağrı nedeniyle kişinin dışkılamayı ertelemesi ise dışkının daha fazla sertleşmesine ve fissürün tekrar zorlanmasına neden olabilir. Böylece ağrı, kabızlık ve dışkılamadan kaçınma arasında tekrarlayan bir döngü oluşabilir.
Hemoroid Makat Ağrısı Yapar mı?
Hemoroid makat ağrısına neden olabilir, ancak her hemoroid ağrılı değildir. İç hemoroidler özellikle erken dönemlerde ağrıdan çok dışkılama sırasında parlak kırmızı kanama, kaşıntı veya dışarı doğru sarkma gibi belirtilerle kendini gösterebilir. Dış hemoroidler ise makat çevresinde hassasiyet, ağrı ve ele gelen şişlik oluşturabilir.
Dış hemoroidin içinde kan pıhtısı gelişmesi tromboze hemoroid olarak adlandırılır. Bu durumda ağrı genellikle daha ani başlar ve makat kenarında sert, hassas bir şişlik fark edilebilir. Oturmak, yürümek veya dışkılamak ağrıyı daha belirgin hale getirebilir.
Makatta ağrı yaşayan kişinin sorunun kesin olarak hemoroidden kaynaklandığını düşünmesi doğru değildir. Anal fissür ve perianal apse gibi farklı hastalıklar da aynı bölgede yoğun ağrı oluşturabilir.

Dışkılama Sırasında Ağrı
Dışkılama sırasında ağrı özellikle anal fissür, sert dışkılama ve kabızlıkla ilişkili olabilir. Sert dışkının anal kanaldan geçmesi bölgedeki dokuları zorlayabilir. Önceden gelişmiş bir fissür bulunuyorsa dışkının her geçişinde çatlak yeniden tahriş olabilir ve ağrı tekrarlayabilir.
Dışkılama sırasında ağrıya kanama eşlik etmesi sık görülen bir durumdur. Kanın parlak kırmızı olması ve tuvalet kağıdında görülmesi anal fissür veya hemoroid gibi makat bölgesine yakın kaynaklarla ilişkili olabilir. Bununla birlikte makat veya dışkıdaki kanamanın kaynağı yalnızca görünümüne bakılarak kesin olarak belirlenemez.
Ağrı nedeniyle dışkılamayı geciktirmek yakınmaları artırabilir. Bu nedenle kabızlığın önlenmesi, yeterli sıvı alınması ve dışkının sertleşmesine yol açabilecek alışkanlıkların düzenlenmesi önem taşır.
Perianal Apse Nasıl Ağrı Yapar?
Perianal apse, makat çevresindeki dokularda enfeksiyon sonucu irin birikmesiyle gelişir. Apseye bağlı ağrı genellikle sürekli, zonklayıcı ve giderek artan özellik gösterir. Anal fissürdeki gibi yalnızca dışkılama sırasında ortaya çıkmak yerine kişi otururken, yürürken veya dinlenirken de ağrı hissedebilir.
Makat çevresinde şişlik, kızarıklık ve belirgin hassasiyet gelişebilir. Bazı kişilerde ateş, halsizlik veya irinli akıntı da görülebilir. Apse derin bölgede yerleştiğinde dışarıdan belirgin bir şişlik görülmeyebilir ancak ağrı devam edebilir.
Perianal apse enfeksiyonla ilişkili olduğu için yalnızca ağrı kesici veya bölgesel ürünlerle kontrol edilmeye çalışılması yeterli olmayabilir. Özellikle ağrı hızla artıyorsa ve ateş eşlik ediyorsa gecikmeden değerlendirme gerekir.

Anal Fistül Ve Sürekli Ağrı
Anal fistül, anal kanal ile makat çevresindeki deri arasında gelişen anormal bir bağlantıdır. Çoğu zaman daha önce ortaya çıkan bir anal apse sonrasında gelişebilir. Fistül bulunan kişilerde ağrı sürekli olabileceği gibi dönem dönem artıp azalabilir.
Makat çevresinden irinli, kanlı veya kötü kokulu akıntı gelmesi dikkat çekici belirtilerden biridir. Akıntının başlamasıyla bölgede biriken basınç azaldığı için ağrı geçici olarak hafifleyebilir. Ancak bu durum fistülün tamamen iyileştiği anlamına gelmez.
Tekrarlayan apse, makat çevresinde kapanıp yeniden açılan küçük bir delik ve sürekli akıntı anal fistül açısından değerlendirmeyi gerektirebilir. Sorunun yapısı belirlendikten sonra uygun tedavi yöntemi planlanır.
Makatta Ağrı Nasıl Değerlendirilir?
Makatta ağrının değerlendirilmesinde ilk olarak ağrının ne zaman başladığı, dışkılama ile ilişkisi, ne kadar sürdüğü ve başka belirtilerin bulunup bulunmadığı öğrenilir. Kabızlık, dışkıda kan, akıntı, ateş, kaşıntı ve makat çevresinde ele gelen şişlik gibi yakınmalar değerlendirmeye yön verebilir.
Muayene sırasında makat çevresinde fissür, dış hemoroid, apse veya cilt değişiklikleri araştırılabilir. Gerekli görülen kişilerde anal kanal ve rektumun daha ayrıntılı incelenmesini sağlayan yöntemlerden yararlanılabilir.
Her makat ağrısında aynı incelemelerin yapılması gerekmez. Kişinin yaşı, yakınmaların süresi, kanama bulunması ve bağırsak alışkanlıklarında yeni bir değişiklik gelişmesi değerlendirme planını etkileyebilir.
Makat Ağrısı Nasıl Geçer?
Makat ağrısının nasıl geçeceği, altta yatan nedene göre değişir. Kabızlık ve sert dışkılamaya bağlı yakınmalarda dışkının daha yumuşak tutulması, yeterli sıvı tüketilmesi ve tuvalette aşırı ıkınmaktan kaçınılması önemlidir.
Anal fissürde bağırsak alışkanlıklarının düzenlenmesine ek olarak çatlağın iyileşmesine yardımcı olan tedaviler kullanılabilir. Hemoroidde yaklaşım hastalığın derecesine ve belirtilerin şiddetine göre değişir. Perianal apse veya anal fistül gibi durumlarda ise farklı girişimsel veya cerrahi yöntemlerin değerlendirilmesi gerekebilir.
Bu nedenle sürekli tekrarlayan makatta ağrıyı yalnızca ağrı kesici veya rastgele kullanılan bölgesel ürünlerle bastırmaya çalışmak yerine nedenini belirlemek daha doğru bir yaklaşımdır.

Makat Ağrısında Ne Zaman Doktora Başvurulmalı?
Makat ağrısı birkaç gün içerisinde gerilemiyor, giderek artıyor veya sürekli tekrarlıyorsa doktor değerlendirmesi uygun olur. Özellikle dışkılama sırasında tekrarlayan şiddetli ağrı ve kanama anal fissür veya başka anorektal sorunlar açısından araştırılabilir.
Ağrıya ateş, makat çevresinde hızla büyüyen şişlik, kızarıklık veya irinli akıntı eşlik ediyorsa perianal apse olasılığı nedeniyle daha erken değerlendirme gerekir. Bağırsak alışkanlığında belirgin değişiklik, açıklanamayan kilo kaybı veya devam eden kanama gibi belirtilerde de yalnızca hemoroid varsayımıyla hareket edilmemelidir.
Makat ağrısı birkaç günden uzun süren hastalar İzmir Alsancak'taki muayenehanede muayene edilerek ağrının nedeni belirlenir ve tedavi buna göre planlanır.
Video: Makat Çatlağı Nedir?
Kaynaklar
Makatta Ağrı Hakkında Sık Sorulan Sorular
Makatta Ağrı Hemoroid Belirtisi midir?
Hemoroid makatta ağrı oluşturabilir ancak her makat ağrısının nedeni hemoroid değildir. Anal fissür, apse ve fistül de ağrıya neden olabilir.
Makatta Batma ve Acı Neden Olur?
Özellikle dışkılama sırasında başlayan keskin veya batıcı ağrı anal fissürle ilişkili olabilir. Ağrı tuvalet sonrasında yanma şeklinde devam edebilir.
Makatta Ağrı ve Şişlik Neden Olur?
Ağrıya eşlik eden şişlik dış hemoroid, tromboze hemoroid veya perianal apse gibi durumlarda görülebilir. Şişliğin sıcak, kızarık ve çok hassas olması enfeksiyon açısından önemlidir.
Makat Ağrısı Kabızlıktan Olur mu?
Evet. Sert dışkı ve aşırı ıkınma makat bölgesini zorlayarak ağrıya neden olabilir. Kabızlık aynı zamanda anal fissür ve hemoroid yakınmalarını artırabilir.
Makat Ağrısı Kendiliğinden Geçer mi?
Geçici tahriş veya hafif kabızlığa bağlı bazı ağrılar azalabilir. Ancak tekrarlayan veya kanama, şişlik, ateş ve akıntıyla birlikte görülen makat ağrısının nedeni değerlendirilmelidir.